De nieuws/vriendenbrief

Delfzijl, 30-09-12

Zoals de meesten van jullie weten, emigreer ik naar Indonesië. Daar wachten mijn vrouw en mijn toekomstige dochtertje op mij. Mijn reisdatum – en dus ook verhuisdatum – is 18 september. Op 19 september kom ik aan op Bali, vanaf dan mijn nieuwe thuis.

De afgelopen maanden heb ik gebruikt om hier in Nederland administratief een heleboel dingen te regelen. Alles is zo goed als afgewerkt. Ik hoef alleen nog de laatste hand te leggen aan het regelen van mijn Indonesische verblijfsvergunning.

In elke fase van Gods plan met ons, zien we Zijn machtige hand. Hij leidt ons en voorziet telkens als we het nodig hebben. Vaak kijken wij naar de toekomst en zien een heleboel moeilijkheden. Maar God geeft altijd ruimte om de eerstvolgende stap te zetten. Toch zijn er dus altijd nog uitdagingen en gebedspunten. We hopen dat jullie dit samen met ons willen blijven dragen.

Willen jullie voor ons blijven bidden? Neem alsjeblieft dan de volgende punten mee:

· Zegen op alle administratie, organisatie en op de reis.
· Dat de geboorte van ons dochtertje voorspoedig mag verlopen.
· Dat ik (Arnoud) zo snel mogelijk werk zal vinden op Bali.
· Zegen op onze financiën, vooral over de komende maanden.

Gods zegen!
A&O

Omgaan met culturele verschillen: 4. OMGAAN MET ONBEWUSTE CULTURELE VERSCHILLEN

OMGAAN MET ONBEWUSTE CULTURELE VERSCHILLEN

Hoe pak je de cultuurverschillen aan? Hoe ga je daar mee om?

Vanuit mijn Nederlandse mindset bedenk ik zoal de volgende oplossingen: ‘we moeten het gewoon uitpraten. Er moet begrip komen, we moeten elkaar beter gaan begrijpen. We moeten communiceren zodat we te weten komen waar de cultuurverschillen precies in liggen.’

Wat nu, als die ander totaal niet bereid lijkt om de cultuurverschillen op die manier te lijf te gaan? Wat nou als die ander mij helemaal niet wil helpen op die manier? Wat nou als die ander totaal geen moeite doet om dingen van zijn of haar eigen cultuur uit te leggen? Als je totaal niet wordt geholpen met informatie?

Is die persoon dan inderdaad slecht bezig? Is hij lui, wil hij me helemaal niet helpen? Heeft hij geen begrip voor mijn situatie? Hij lijkt er totaal geen energie in te willen stoppen, wat moet ik daar nou mee?

Het probleem was niet dat ik niet zag dat er cultuurverschillen zijn. >> Een klein deel van het probleem was dat ik me niet realiseerde hoe onbewust die cultureel bepaalde processen zijn. >> Maar het grootste deel van het probleem zat hem daarin, dat ik me niet realiseerde dat mensen op een cultureel bepaalde manier, cultureel bepaalde verschillen zullen aanpakken!

We weten hoe Nederlanders culturele verschillen zullen aanpakken; het gaat ons Nederlanders vooral om het proberen te begrijpen van die andere cultuur door het verzamelen van informatie. We willen graag uitleg zodat we die ander beter kunnen begrijpen.

Nu gaan we kijken naar het Indonesische uitgangspunt. In de kern gaat het de Indonesiër om vriendelijkheid, harmonie en mild zijn naar elkaar toe. In de praktijk betekent dat, dat een Indonesiër geen nadruk zal willen leggen op cultuurverschillen. Natuurlijk weet elke Indonesiër ook dat er cultuurverschillen zijn, maar die hoeven niet blootgelegd te worden. In plaats van onderzoek te doen naar de verschillen, zegt de Indonesiër bij zichzelf: ‘er zijn culturele verschillen, maar die zijn makkelijk te overbruggen door vriendelijkheid en de juiste omgangsvormen.’ Waarom moeilijk doen als het makkelijk kan? Je moet gewoon vriendelijk zijn voor elkaar.

Als echte Nederlander heb ik wel eens bij mezelf gedacht: ‘maar is dit niet super oppervlakkig? Je doet gewoon alsof alles goed is, je moet gewoon alles maar onderdrukken en een masker opzetten en dan geloof je met z'n allen dat het ook inderdaad goed ís!’

Hier wil ik twee dingen tegenover zetten:

1.       De deugden en waarden waar we het nu over hebben zijn zo vanzelfsprekend voor iemand die in Indonesië is opgegroeid, dat ze voor die persoon absoluut niet geforceerd zijn. Voor de Nederlander zou zulk gedrag inderdaad uitmonden in het onderdrukken van gevoelens en een masker opzetten, enzovoorts. Het wordt voor ons geforceerd omdat we het niet gewend zijn. Maar probeer je eens in te denken hoe deze waarden eruit zouden zien als ze niet geforceerd waren. Dan zou je inderdaad spreken van oprechte vriendelijkheid, oprechte mildheid, enzovoorts. Voor mensen die opgegroeid zijn in zo'n waardensysteem, komen deze dingen als vanzelf. Die mensen zijn er niet zoveel energie aan kwijt als wij Nederlanders. Die mensen zijn er juist bakken energie aan kwijt als ze de hele tijd ‘open’ en ‘transparant’ moeten zijn.

2.       Wat ook snel fout gaat in onze gedachten is, dat we er meteen een waardeoordeel bij hebben. We denken: ‘zo leef je in een leugen. Dan kun je jezelf toch niet meer zijn? Hoe kun je elkaar dan leren kennen?’ Daarmee hebben we zeker niet ongelijk! Maar we hebben gelijk binnen onze eigen cultureel bepaalde waardensysteem. Hebben we ooit gedacht aan het volgende?: ‘Heb elkaar onvoorwaardelijk lief. Heb je echt ‘meer waarheid’ nodig om je naaste te kunnen liefhebben? Waarom elkaar belasten als je ervoor kan kiezen om mild met die ander om te gaan?’

Met deze artikelen heb ik geprobeerd om een indruk te geven van hoe ingewikkeld het omgaan met cultuurverschillen kan zijn. Er zijn ontzettend veel momenten geweest waarop ik me eenzaam en onbegrepen voelde. Ik hoop dat dit een beetje doorzicht geeft in hoe dat zo komt.

Mij staat nog een grote uitdaging te wachten. Omdat ik in Indonesië ga wonen, voel ik me verantwoordelijk om me meer aan die cultuur aan te passen dan andersom. En heel praktisch gedacht; Indonesië gaat zich echt niet aanpassen aan mij.

Gebedspuntje? ;-)

God bless!

AH

Omgaan met culturele verschillen: 3. ONBEWUST CULTUREEL BEPAALD

ONBEWUST CULTUREEL BEPAALD

Het is erg belangrijk om er altijd van uit te gaan dat het hier om onbewuste processen gaat. Culturele verschillen bestaan zelden vanwege onwil, zo goed als altijd vanwege cultureel bepaalde socialisatie.

In simpele woorden wil dat zeggen:

mensen hebben altijd goede bedoelingen. Maar wat nou het ‘goede’ is, is dus cultureel bepaald!

Dat zorgt er voor dat, als mensen met verschillende culturele achtergronden elkaar ontmoeten, dat ze al gauw tegenstrijdige gevoelens kunnen krijgen over het gedrag van die ander. De ene heeft zelf geleerd dat een bepaalde manier van denken en spreken en reageren ‘goed’ is. Maar die ander heeft hele andere dingen geleerd over wat ‘goed’ is. Vandaar dat waardeoordelen als goed en slecht, deugdelijk en ondeugdelijk, ons denken binnenkruipen als wij mensen ontmoeten die zich ‘duidelijk’ ‘niet goed’ gedragen.

Is goed en slecht dan volledig relatief? In de woorden van Paulus: “Volstrekt niet!” Het heeft geen uitleg nodig dat er veel normen en waarden universeel zijn. Maar laten wij het nu eens houden bij een alledaagse situatie. We blijven kijken naar het voorbeeld over de klant die zijn korting mist.

De Nederlandse klant denkt onbewust: ‘het is vanzelfsprekend en goed dat men een misverstand onder ogen durft te zien. Het is vanzelfsprekend en goed dat ik mijn verhaal kan halen. Het gaat om eerlijk zijn. En zo zal die medewerker de situatie ook vast wel onbewust zien!’

De Indonesische medewerker denkt onbewust: ‘het is vanzelfsprekend en goed dat ik de klant niet teveel meetrek in dit misverstand, want het gaat om harmonie. Het is vanzelfsprekend en goed dat deze klant mijn fout niet zal blootleggen, want hij zelf zal begrijpen dat we mild met elkaar om moeten gaan. En zo zal die klant de situatie ook vast wel onbewust zien!’

Je ziet dat er één opvatting is die de situatie nog ingewikkelder maakt: ‘en zo zal die ander de situatie ook vast wel onbewust zien!’ Daar gaan we maar van uit…

Als wij culturele verschillen willen overbruggen, dan doen we dat altijd op onze eigen manier, altijd op een manier die cultureel bepaald is.

Wij kunnen met alle goede initiatieven van de wereld cultuurverschillen bestrijden. De motieven zullen vast altijd wel goed zijn. Maar de benadering van het probleem is altijd cultureel bepaald.